Przestępstwo zakłócania przetargu publicznego – co to jest?

Codziennie ogłaszanych jest lub rozstrzyganych wiele przetargów (nie tylko w trybie zamówień publicznych). Praktycznie co chwilę rozpoczynają się lub kończą nowe roboty budowlane, remonty, a firmy lub instytucje publiczne składają zamówienia na coraz to nowe towary, technologie, usługi. Co do zasady wykonawcy wybierani są na podstawie konkursu ofert według kryteriów przyjętych przez organizatorów. Niejednokrotnie zdarza się, że w już przed rozpoczęciem procedury konkursowej, a także w jej trakcie lub po wyłonieniu zwycięskiego podmiotu, pojawia się wiele nieprawidłowości i nadużyć (tzw. ustawianie przetargów). Czy nieprawidłowości te mogą być sankcjonowane przez prawo karne?

Oczywiście.

Oprócz przestępstw tzw. urzędniczych za nadużycie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków lub związanych z poświadczeniem nieprawdy lub fałszerstwem dokumentów, ustawodawca w art. 305 kodeksu karnego wprowadził tzw. przestępstwa zakłócania przetargu publicznego. Zgodnie z treścią ww. przepisu każdy, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej zakłóca w określony sposób przetarg publiczny działając na szkodę właściciela mienia albo osoby lub instytucji, na rzecz której przetarg jest dokonywany – ponosi odpowiedzialność karną.

Karalne są co do zasady następujące zachowania zakłócające przetarg:

  1. udaremnienie przetargu publicznego tj. wszelkie zachowania, uniemożliwiające odbycie się przetargu lub osiągnięcie celu przetargu,
  2. utrudnianie przetargu publicznego tj. wszelkie zachowania, jakie wpływają na rezultat przetargu lub przebieg procedury przetargowej, które to zachowania jednak nie udaremniają przetargu,
  3. wejście w porozumienie co najmniej dwóch osób, które stanowi realne zagrożenie dla prawidłowego przebiegu przetargu,
  4. rozpowszechnienie istotnych okoliczności (nieprawdziwych) mających znaczenie dla zawarcia umowy będącej przedmiotem przetargu publicznego,
  5. przemilczenie istotnych okoliczności mających znaczenie dla zawarcia umowy będącej przedmiotem przetargu publicznego.

Samo jednak zachowanie potencjalnego sprawcy lub sprawców musi cechować się jeszcze innymi przymiotami. Przede wszystkim sprawca taki musi działać na szkodę właściciela mienia albo osoby lub instytucji, na rzecz której przetarg jest dokonywany. Skutkiem jest zatem wywołanie szkody lub realnego zagrożenia jej powstania po stronie pokrzywdzonego. Szkoda swoim zakresem obejmuje zarówno faktyczne straty jak i utracone korzyści.

Ponadto sprawca musi działać w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (przy zachowaniach polegających na utrudnianiu lub udaremnieniu przetargu publicznego lub wejściu w porozumienie), albo w związku z przetargiem publicznym (dotyczy rozpowszechniania lub przemilczania istotnych informacji oraz wejścia w porozumienie).

Wszystkie wyżej wskazane czyny zabronione zagrożone są karą pozbawienia wolności do lat 3.

Powyższe opracowanie ma charakter bardzo ogólny i ma na celu jedynie przybliżenie problematyki związanej z przestępczością przy przetargach, a poszczególne problemy związane z przestępstwami w przetargach zostaną omówione w kolejnych postach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *